LEAFE
Multisensory Design - 2025
Binnen dit groepsproject stond de vraag centraal hoe we multisensorisch ontwerp konden inzetten om de navigatie van mensen met dementie binnen een zorginstelling te ondersteunen. Het project werd uitgevoerd in samenwerking met zorginstelling Zwanenhof in Zenderen. Uit gesprekken met de zorginstelling bleek dat bewoners binnen het gebouw soms gedesoriënteerd raken en moeite kunnen hebben om een gewenste bestemming zelfstandig te vinden. Voor dit project richtten we ons specifiek op de route van de woonruimtes naar de tuin.
Ons doel was om een vorm van wayfinding te ontwerpen die bewoners op een intuïtieve en rustige manier naar buiten begeleidt. Hierbij was het belangrijk dat het ontwerp niet te veel prikkels zou veroorzaken, maar juist een balans zou bieden tussen verschillende vormen van sensorische stimulatie. Op basis van literatuuronderzoek en gesprekken met de zorginstelling formuleerden we verschillende ontwerpprincipes, waaronder multisensorische balans, intuïtieve navigatie, een rustige omgeving, vertrouwdheid en veilige mobiliteit.
Om de ervaring van de gebruiker beter te begrijpen, ontwikkelden we onder andere een persona en patient journey. Vervolgens hebben we verschillende richtingen verkend door middel van ideatiesessies en conceptontwikkeling. Hierbij ontstonden verschillende ideeën voor een natuurgericht navigatiesysteem, waaronder een oplossing op de muur, projecties en een fysieke leuning. Uiteindelijk bleek de leuning de meeste mogelijkheden te bieden om verschillende zintuigen op een subtiele manier te combineren.
Het uiteindelijke concept kreeg de naam LEAFE: A Guide to the Outside. LEAFE is een tactiel-visueel leuningsysteem dat bewoners geleidelijk richting de tuin begeleidt. De houten leuning krijgt steeds meer op de natuur geïnspireerde texturen naarmate iemand dichter bij de uitgang komt. Daarnaast zorgt subtiele LED-verlichting onder de leuning voor visuele richtingsaanwijzing. Sensoren detecteren beweging, waardoor ook een projectie op de muur kan reageren op de richting waarin iemand loopt. De natuurbeelden worden geleidelijk sterker naarmate de gebruiker de tuin nadert.
Door tastbare, visuele en interactieve aanwijzingen te combineren, is LEAFE ontworpen als een vertrouwde en subtiele vorm van navigatie. De leuning behoudt daarbij zijn oorspronkelijke functie als ondersteuning tijdens het lopen, terwijl de veranderende textuur en visuele elementen tegelijkertijd richting geven. Het doel is om mensen met dementie meer zelfstandigheid en vertrouwen te geven bij het navigeren door hun omgeving.
Het concept werd uiteindelijk geselecteerd voor de Dutch Design Week 2025, waar LEAFE werd gepresenteerd als onderdeel van de 4TU Design United Expo. De DDW-presentatie omschrijft LEAFE als een multisensorisch leuningsysteem waarin textuur, licht en projecties worden gecombineerd om intuïtieve navigatie en zelfstandigheid te ondersteunen.
De deelname van LEAFE aan de Dutch Design Week is te bekijken via de knop hieronder.
Persoonlijke contributie aan het project
LEAFE is ontwikkeld binnen een interdisciplinair team. In de eerste fases van het project heb ik mij voornamelijk beziggehouden met het literatuuronderzoek naar multisensorisch ontwerp en wayfinding voor mensen met dementie. De inzichten uit dit onderzoek vormden samen met de rest van het team de basis voor de ontwerpprincipes en verdere conceptontwikkeling. Daarnaast heb ik meegewerkt aan het bedenken en verder ontwikkelen van verschillende concepten.
In de laatste fase van het project lag mijn bijdrage vooral bij het realiseren van een werkend prototype van LEAFE voor de Dutch Design Week 2025. Samen met het team heb ik gewerkt aan het vertalen van het concept naar een fysieke en interactieve installatie waarin de verschillende zintuiglijke elementen samenkwamen. Het prototype werd vervolgens tijdens de Dutch Design Week tentoongesteld, waar ik zelf ook aanwezig was om het project te presenteren aan bezoekers.